02.05.2018.

Početkom 19. veka Novi Sad je bio mala varoš na periferiji velikog carstva - Centar iznikao iz pepela


Centar Novog Sada urbanistički je oblikovan nakon besomučnog
bombardovanja i velikog razaranja 12. juna 1849. godine, a preduzetnim novosadskim trgovcima i zanatlijama mnogo je pomoglo 1,5 miliona funti povoljnog zajma Centralne banke Austrougarske.

Početkom 19. veka Novi Sad je bio mala varoš na periferiji velikog carstva. Vodio je miran, patrijarhalan život, a zanatlije brojnih nacionalnosti - Srbi, Mađari, Nemci, Cincari, Grci - bili su cehovski dobro organizovani.

Kako se u jugoistočnoj Austrougarskoj kapitalizam mnogo brže razvijao u poljoprivredi, građanski sloj je bio u samom začetku i činili su ga sitniji trgovci i zanatlije. Nešto ubrzaniji ritam u gradu primećen je tek nakon što je 1836. godine otvorena prva parobrodna stanica, piše 021.rs.

U gradu je bilo dobro stojećih, pa i imućnih porodica, ali nije bilo i još zadugo neće biti, izrazitog bogataša. Struktura stanovništva je za posledicu imala izdeljenost građevinskog zemljišta na neuobičajeno velik broj parcela; niko nije imao dovoljno para da objedinjavanjem obrazuje prostor koji bi velikom dužinom izlazio na neku od centralnih gradskih ulica.

Ovakva urbanistička matrica sačuvana je do današnjih dana. Osnovna mreža centra može se uočiti još na Karlšmitovom planu iz 1745. godine, na kome su, inače, jasno iscrtane pozicije gradskih hramova i grobalja.

Kako je ceo Novi Sad naseljen na prvoj dunavskoj aluvijalnoj ravni, reka je često plavila. Najveća poplava grada 1770. godine ostala je zapamćena po podrivanju i oboranju gotovo svih kuća izvan zone na najvišoj koti.

Pročitajte više>> izvor: 021.rs, foto: ilustracija, Stare fotografije Novog Sada

POPULARNO