06.11.2017.

Podbara nekada: Područje bogato ribom - Grad na vodi, čamcima se moglo doći i do Riblje pijace


I danas ovaj kraj nazivaju Almaškim krajem, prema doseljenicima pristiglim pre trista godina iz sela Almaš

između Temerina, Nadalja i Gospođinaca, u potrazi za zdravijim i boljim mestom za stanovanje, zemljoradnju i trgovinu.

Teško je zamisliti da je nekada to područje „pod barom”, bogato ribom, više nalikovalo na grad na vodi s direcima pobodenim u zemlju, za čije su se gvozdene alke vezivali čamci kojima se moglo doći do Riblje pijace - tržnice s najdužom tradicijom. Sačuvani dokumenti govore da su te bare, glavni izvor za prehranu stanovništva, izdavane i pod zakup, a da je moruna prevaljivala dalek put od mora da bi se tu mrestila. Nisu bila retka ni ostrvca koja su izvirivala iz dubokih močvara, a najpoznatije je svakako Protina Elba, na raskrsnici današnje Kosovske i Daničićeve ulice, nazvano po proti Danilu Petroviću, gde su s vremena na vreme držana predavanja tadašnjim gimnazijalcima. I sačuvani nazivi ulica otkrivaju objekte kakvi su davno postojali: Zemljane ćuprije ukazuju na nasuti most koji je tu premošćavao Dunav, a Zlatne grede na niz kuća izgrađen na gredi s najvišom nadmorskom visinom, koju reka nije plavila ni u vreme najviših vodostaja, prenosi Dnevnik.

Čim se doselilo, dvadesetak almaških porodica sagradilo je od šiblja, trske, drveta i zemlje bogomolju, u prošlosti nekoliko puta obnavljanu. Istorija kaže da su novu crkvu gradili oko stare, iznoseći kasnije ostatke iz nje - ciglu po ciglu, samo da ne bi odlazili na liturgiju u druge gradske hramove. Budući da su od „gospode” koja je živela na potesu od tadašnjeg Dunavskog mosta prema Sabornoj crkvi i Temerinskom putu, smatrani paorima i nižom klasom, iz inata su podigli najveću crkvu u varoši, koja i danas nosi taj status – dugačka je 45, široka 11, a do krovnog venca visoka 15 metara, dok zvonik s pozlaćenim krstom doseže 49 metara. Zato i ne čudi što su od slave – Sveta tri jerarha pravili pompu, u kojoj su rado učestvovali i stanovnici ostalih krajeva Novog Sada. Osim crkvenog zdanja, zakrčene življem bile su i okolne ulice, okićene šatrama sa slatkišima, igračkama, ićem i pićem, gde su za one koji su rado izbegavali vrevu u crkvi, zabava bili tamburaši. Almaška slava bila je najbolja prilika mladima da se prošetaju i pokažu, a roditeljima da odaberu buduće supružnike svojim sinovima i kćerima. Važan dan završavao se igrankom za bogate u današnjem Novosadskom pozorištu, odnosno pijančenjem za paore u kafani „Tri krune” na uglu Temerinske i Kisačke ulice.

izvor: dnevnik.rs, foto: Stare fotografije Novog Sada